Psikodinamik Sözlük

Çatışma [conflict],ya da intrapsişik çatışma [intrapsychic conflict], çoğunlukla bilinçdışı düzeyde işleyen; zihinde, karşıt yönelimlere sahip düşünceler, duygular ya da yapılar arasında yaşanan mücadeleyi ifade eder. Buna karşılık, genellikle bilinçli düzeyde deneyimlenen dışsal çatışma [external conflict], bireyle…

En genel anlamlarıyla, “psişe” [psyche] ve “zihin” [mind] sözcükleri, “ruh” [soul] ile ilişkili fenomenlere ve süreçlere gönderme yapar; burada “ruh”, içeriği dikkate alınmaksızın (bilinçli, bilinçdışı, yaşam ilkesi) ampirik olarak anlaşılır, ancak her türlü metafizik ya da…

Bilinçdışı [unconscious], bireyin farkında olmadığı ancak yine de bilinçli yaşantı üzerinde aktif bir etkisi bulunan zihinsel içerik ya da süreçlerdir [mental contents or processes]. Psikanalizde bilinçdışı, zihnin, içerikleri bastırma [repression] sonucunda farkındalığa erişimden yoksun bırakıldığı varsayımsal…

Bu yazı, psikoterapinin tarihsel gelişimini psikanalizle ilişkisi içinde ele alarak farklı terapötik modellerin dayandığı temel varsayımları açıklar. Psikanalitik psikoterapi perspektifinden bakıldığında, terapötik süreç semptomun ötesine geçerek ruhsal gerçekliğin, aktarımın ve kişinin içsel işleyişinin anlaşılmasına yönelir. (Editoryal)…

Analite [anality], psikoseksüel gelişimin anal evresinden köken alan tüm psişik ilgileri, etkinlikleri, fantezileri, çatışmaları ve zihinsel mekanizmaları kapsayan üst bir terimdir. Anal evre, on sekiz ay ile üç yaş arasında ortaya çıkar. Freud’un psikoseksüel gelişim şemasında…

Aktarımın çözülmesi (the resolution of the transference) ya da ortadan kalkması (dissolution), aktarım nevrozunun sonlanma noktasını ve analizanın, psikanalistle kurduğu ilişkinin esasen çocukluk dönemindeki ilişkilerin tekrarı olduğunun tam olarak farkına varmasını ifade eder. Freud’un aktarımın çözülmesine…

Aktarım nevrozu (transference neurosis), ego ve süperego bütünlüğü yeterince gelişmiş bazı hastalarda gözlenen, analitik sürece özgü bir olgudur. Bu durumda analizanın analiste ilişkin algısı, giderek daha belirgin biçimde, çocukluktan gelen çekirdek, örgütleyici bilinçdışı fantezi ve anı…

Arzu [wish], zihinde insan davranışını güdüleyen bilinçdışı bir istek hâlidir. Freud’un zihnin topografik modelinde, arzular, bilinçdışı sistemin [system unconscious] temel zihinsel içerik birimi olarak kavramsallaştırılmıştır. Libido kuramında, arzular içgüdüsel dürtülerin [instinctual drives] türevleri olarak ele alınır.…

Anksiyete [anxiety], insanlara özgü evrensel bir duygudur ve tehlike beklentisi ile kaygılı bir öngörünün hoş olmayan yaşantısıyla karakterizedir. Anksiyete, çoğu zaman kalp ve solunum hızında artış, terleme, titreme, baş dönmesi, kas gerginliği ve gastrointestinal rahatsızlık gibi…