ArayınWhatsApp

Psikodinamik Sözlük · E

Ekonomik Bakış Açısı Nedir?

economic point of view

Özgün metin: International dictionary of psychoanalysis

Çeviren: Yusuf Bayalan

27 Nisan 2025

Kısaca

Topografik ve dinamik bakış açısıyla birlikte, ekonomik bakış açısı [economic point of view] da metapsikolojinin üç ana ekseninden biridir.

Topografik ve dinamik bakış açısıyla birlikte, ekonomik bakış açısı [economic point of view] da metapsikolojinin üç ana ekseninden biridir. Ekonomik bakış açısı, psişik olayları, içlerinde var olan ve onları canlandıran güçlerin yoğunluğu açısından ele alır.

Bu kavram, Freud’un erken dönem düşüncelerinde de mevcuttu ve onun ilk metapsikolojik formülasyonlarında yer almıştır. Bu kavram, Freud’un kuramsal düşüncesinin ve psikopatoloji anlayışının evrimi sürecinde giderek artan bir önem kazanmıştır. Kavram, son zamanlarda oldukça eleştirilen şu varsayıma dayanır: zihinsel aygıt, ona özgü güçlerle (içgüdülerle [instinct]) yatırım alır ve bu güçler, ya “doğuştan” olarak ya da gelişim sürecindeki değişimlere (özellikle travmaya) bağlı olarak yoğunluk bakımından farklılık gösterebilir. Bu birincil güçler birbirlerine karşı durabilir, birbirleriyle birleşebilir ve karmaşık birleşimler ile ittifaklar oluşturabilir. Ekonomik bakış açısı, bu güçler arasındaki etkileşimi ve ortaya çıkan yoğunlukları betimlemeye yönelik bir girişimdir.

1920’den sonra, özellikle nevrotik olmayan vakalarda karşılaşılan klinik güçlükler nedeniyle, Freud’un düşüncesinde ekonomik bakış açısının önemi giderek artmıştır. Freud’un bu dönemde geliştirdiği metapsikolojik kavramlar, patolojik durumların ve onların farklı yapılarının oluşumu ve sürdürülmesinde ekonomik bakış açısına merkezi ve belirleyici bir rol atfetmiştir.

Bazı psikanalistlerin, bilgi [information], temsil [representation] ya da gösterenler [signifiers] gibi daha çağdaş kavramlara odaklanmayı tercih ederek içgüdü [instincts] kavramını eleştirmeleriyle aynı şekilde, ekonomik bakış açısı da belirli kuramsal çekincelere yol açmıştır (Widlöcher, D., 1997). Bununla birlikte, içgüdüler sorunuyla doğrudan bağlantılı olan bu metapsikolojik boyutun nasıl değiştirilebileceği ve bunu yaparken tüm kuramsal yapının ciddi şekilde tehlikeye atılmadan nasıl korunabileceği belirsizdir. Ayrıca, klinik çalışma da bizi içgüdüsel yoğunlukta ve yatırımlarda [investment] meydana gelen değişimlere karşı duyarlı kılar; bu değişimleri, ekonomik bakış açısına ve dürtülerin bağlanması [binding] ile çözülmesi [unbinding] süreçlerine başvurmaksızın açıklamak oldukça güçtür. (RENE´ ROUSSILLON)

Kaynak

Özgün başlık: Economic point of view

Macmillan Reference USA. (2005). Economic point of view. İçinde International dictionary of psychoanalysis (1. baskı, s. 459).

Çeviri bilgilendirme amaçlıdır; özgün metnin tüm hakları yazarına ve yayıncısına aittir.

Psikodinamik Atölye’nin kurucusu Yusuf Bayalan’ın siyah beyaz portresi

Çeviren: Yusuf Bayalan

Psikolojik Danışman · Psikodinamik Atölye’nin kurucusu

Hakkında →
← Tüm sözlüğe dön

Kitaplar

Kavramları kaynağından okumak ister misiniz?

Atölyede birlikte okuduğumuz 10 temel psikodinamik kitabın bölüm çevirileri Türkçede; Gabbard’dan McWilliams’a.

Kitaplara göz atın →

Eğitim

Bu kavramları atölyede vaka üzerinden çalışıyoruz.

Kavramlar, psikodinamik terapi eğitimlerinin bir parçası. Programı inceleyip ön görüşme için bize ulaşabilirsiniz.

Eğitimleri inceleyin →